Lezing Micha de Winter op KINDwijzer event

KINDwijzer vierde haar 5 jarig bestaan op 7 oktober jl. Zo'n 20 medewerkers van elke KINDwijzerorganisatie kwamen naar Fort Voordorp om dit te vieren. Op het programma stonden diverse workshops en lezingen. Hieronder het verslag van de Lezing van Micha de Winter (Nederlandse hoogleraar in de pedagogiek).

"Geen jeugd is kennelijk zo verdorven als de laatste" daar begint hij mee. Altijd zijn er opmerkingen over de jeugd van tegenwoordig - dat is van alle tijden.

Opvoeden is een oriëntatie op de toekomst versus richten op het NU (vermijden problemen en kwesties, richten op effectiviteit). Dit tijdperk: enorme gerichtheid op het individu. En een analyse van populariteit super-nanny-programma's: bevestiging (ik doe 't zo slecht nog niet...), en ouders leren om te belonen, straffen, consequent zijn. Hij trekt een link met de puppy-trainingen, je stuurt op gedrag (en niet op de toekomst).

Opvoeden heeft te maken met identiteit, cultuur, waarden, SAMEN - lange termijnaspect.

Nu zie je een geïndividualiseerde invulling van opvoedingsdoelen: als mijn kind maar gelukkig is versus als mijn kind maar goed kan samenwerken met anderen.

Geluk enquête Unicef: Nederland en Zweden scoren hoog, Engeland en Japan laag. Waarde van geluk in Japan is ook anders: daar ben je gelukkig als je een ander gelukkig hebt gemaakt. Dus het is een relatieve (westers georiënteerde) score.

We hebben te maken met individualiteit, veel aandacht voor ieders eigen biografie, dat leidt tot complexer samenleving. Vijftig jaar geleden was een opvoedingsdoel: het breken van de wil van het kind. Dat is nu onvoorstelbaar.

Ook van deze tijd: veel denken in termen van problemen, en de neiging om risico's steeds vroeger uit te willen bannen. Screening van jonge kinderen, consultatiebureaus, GGD steeds belangrijker. Het jeugdbeleid is geënt geraakt op dit risico-denken. Een enorme stijging van het aantal kinderen dat wordt aangemeld bij de bureaus jeugdzorg. Bijvoorbeeld ADHD: 10 keer zoveel kinderen worden ervoor behandeld ten opzichte van  kinderen die de officiële diagnose hebben. Steeds eerder krijgen kinderen een etiket. En ja, "ritalin helpt" (NU, maar de risico's op de langere termijn zijn onbekend).

Een antwoord is opvoeden in de civil society. De kracht van sociale netwerken = de basis voor een gezonde ontwikkeling van kinderen. Ouders hebben steeds meer behoefte om opvoedingsperikelen met elkaar te delen. Dat delen maakt hen ook krachtiger in hun rol als opvoeder. Dus we moeten sociale netwerken versterken (ontindividualisering) en stoppen met problematiseren. Neiging in kinderopvang om op alle eisen van ouders te mopperen, probeer erboven te gaan hangen en het gesprek over opvoeden op gang te brengen. Veeleisendheid van ouders komt ook voort uit onzekerheid over opvoeden en normen. In het onderwijs vallen termen als oudermaffia, hangpleinmoeders, een negatieve benaming van ouders. Civic society is het gesprek met elkaar aangaan!

Ruimte voor kinderen creëren om te ontdekken, respect voor omgeving (anderen en fysieke omgeving, ecologie) bij te brengen. Democratisch burgerschap is de sleutel, en dat houdt niet in dat iedereen zijn/haar zin krijgt. Dialoog met elkaar aangaan.

Hij noemt nog wat voorbeelden van hoe je het gesprek met ouders aan kunt gaan: een kdv in Amsterdam organiseerde een gezinsfietstocht, wij hebben hier bij Ludens ook al een paar leuke projecten ontwikkeld (voetbalwedstrijd tussen ouders en kinderen bij Spoenk, etentje voor ouders door BSO-kids gemaakt, gezamenlijke sint Maartenoptocht, op een ouderavond een familiehuisje maken, etc.etc.).